Meteen naar de inhoud

Slaapproblemen

Ondanks dat er veel mensen zijn die goed kunnen slapen zijn er helaas ook vele die daar moeite mee hebben. Zij hebben last van slaapproblemen. Deze problemen kunnen variëren per persoon. Op deze pagina informeren we jou over de meest voorkomende slaapproblemen. Zo worden de meest voorkomende slaapstoornissen toegelicht. Daarnaast kun je lezen over de slaapproblemen die specifiek vaak voorkomen bij jongvolwassenen zoals jij en waarin het verschil zit met oudere volwassenen.

1] Light dawn sunset man, Cottonbro (2021)

Slaapstoornissen

Wist je dat er in Nederland jaarlijks 545.500 mensen bij de huisarts komen met een slaapstoornis?2] Slaapstoornissen kunnen onderverdeeld worden in slapeloosheid, slaapapneu, hyposomnie, een verstoord dag/nacht ritme, parasomnie en rusteloze benen.

Slapeloosheid, slaapapneu en hyposomnie

Slapeloosheid is de meest voorkomende slaapstoornis. Deze wordt ook wel insomnie genoemd.3] Bij slapeloosheid heb je moeite met inslapen en lig je vaak lang wakker. Daarnaast kan je bijvoorbeeld tijdens de nacht een of meerdere keren heel lang wakker zijn. Wat ook mogelijk is, is dat je veel te vroeg wakker wordt, waarna het helemaal niet meer lukt om weer in slaap te komen.
Heb je meer dan 3 nachten per week last van deze problemen en duurt dit langer dan 3 maanden? Dan is er sprake van chronische slapeloosheid. Heb je er minder vaak last van of verdwijnen de klachten binnen 3 maanden? Dan kan je slapeloosheid een andere oorzaak hebben, denk aan bijvoorbeeld stress.

Bij slaapapneu haal je niet goed adem tijdens het slapen en kun je daar zelfs wakker van worden. Je ademt dan onregelmatig, waarbij je soms even stopt met ademhalen. Soms wel 10 tot 40 keer per uur (!). Daarbij stop je af en toe met ademhalen. Dat kan wel 10 seconden tot een hele minuut duren. Slaapapneu zorgt ervoor dat je niet diep genoeg slaapt, en geen goede nachtrust krijgt.

Als jij je overdag heel erg slaperig voelt, kan dat een teken zijn van verschillende slaapstoornissen, waaronder hyposomnie. Dan heb je overdag last van slaapaanvallen. Dit houdt in dat je soms even helemaal afwezig kan zijn. Dit is een voorbeeld van een milde aanval. Bij zware aanvallen val je helemaal in slaap, deze slaapstoornis heet narcolepsie.

Verstoord slaapritme en bewegingsslaapstoornissen

Ieder mens heeft een natuurlijk dag- en nachtritme, ook wel je biologische klok. ’s Nachts slapen we en overdag zijn we wakker. Deze biologische klok vertelt ons dus wanneer het tijd is om te gaan slapen of wakker te worden. Als je biologische klok in de war raakt, kun je last krijgen van slaapstoornissen. Je valt dan bijvoorbeeld erg laat in slaap en slaapt dan goed. Maar omdat je in de ochtend wel gewoon naar je werk of school moet, ben je niet goed uitgerust als de wekker gaat. Het omgekeerde bestaat ook; je wilt dan al heel vroeg naar bed, maar wordt daardoor ook veel te vroeg wakker.

Mobiel gebruik in bed
4] Woman Lying on Bed while Using a Cellphone, SHVETS production (2021)

Misschien heeft iemand jou ooit wel eens verteld dat je aan het praten was tijdens je slaap. Daar is niets geks aan. Maar bij sommige slaapstoornissen doe je vreemdere dingen tijdens het slapen. Voor iemand anders lijkt het alsof je weet wat je doet, maar dat is zeker niet het geval, je hebt er geen controle over. Denk bijvoorbeeld aan: Slaapwandelen, angstaanvallen of bewegen tijdens het slapen.

Bij het Restless Legs Syndrome (RLS) heb je last van een rusteloos gevoel in de benen. Je hebt vooral het gevoel dat je benen steeds jeuken. Ook wil je steeds met je benen bewegen. De klachten worden in de avond vaak erger, waardoor je slecht slaapt. Als je RLS hebt, heb je daarnaast soms ook nog last van schokken in je armen of benen tijdens de slaap. Daar merk je zelf niet zoveel van in je slaap, maar je partner wel. Je rust hierdoor ook minder goed uit in je slaap.

Ben je nieuwsgierig geworden en wil je nóg meer weten over slaap en slaapproblemen? Dan is de website van de Nederlandse vereniging voor Slaap – Waak Onderzoek (NWSO) misschien wel een bezoekje waard. De website geeft veel betrouwbare informatie over slaap en heeft meerdere interessante artikelen op de website staan.

Slaapproblemen in jongvolwassenen

Slaapritme

Als jij student bent ben jij waarschijnlijk een jongvolwassene. Wat betreft slaapritme zit er veel verschil tussen jongvolwassenen zoals jij en oudere volwassenen. Vergeleken met oudere volwassenen hebben jongvolwassenen namelijk een vertraagd circadiaans ritme. Dat wil zeggen dat het dag-nacht ritme of het ritme van slapen en waken anders is bij jongvolwassenen dan bij oudere volwassenen. Door dit circadiaans ritme hebben studenten vaak de neiging om later naar bed te gaan dan de meeste oudere volwassenen doen. De tegenstrijdigheid van het vaak vroeg op moeten staan, maar tegelijkertijd laat naar bed gaan zorgt voor een verstoring in slaapritme. Deze wordt onregelmatig, vooral wanneer studenten uit gaan slapen wanneer ze ’s ochtends geen verplichtingen hebben of wanneer ze het in het weekend juist heel laat maken.5]

Veranderingen

Studenten bevinden zich vaak in een levensfase met veel veranderingen, waaronder uit huis gaan, zorgen voor je eigen financiën, omgaan met nieuwe sociale contexten, omgaan met het verschil tussen de middelbare school en de nieuwe hogeschool of universiteit, etc.. Deze veranderingen kunnen een factor zijn in psychosociale stress.6] Psychosociale stress is volgens verschillende onderzoeken gerelateerd aan slaaptekort.7]

Ten slotte maken studenten relatief veel gebruik van verschillende digitale media, wat een negatief effect kan hebben op de slaap.8] Als jij last hebt van slaapproblemen zou het dus beter zijn om vlak voor het slapen gaan geen gebruik meer te maken van digitale media.

 1] Cottonbro. (2021, 24 februari). Light dawn sunset man. Pexels. https://www.pexels.com/photo/light-dawn-sunset-man-6944004/; 2] Van Someren, E. J. W., van der Werf, Y. D. & Wolters, N. G. J. (2022). Wat is een slaapstoornis? Hersenstichting. Geraadpleegd op 15 september 2022, van https://www.hersenstichting.nl/hersenaandoeningen/slaapstoornissen/; 3] Starremans, S. (2021, 15 februari). Insomnie: een onderschatte aandoening | Slaapstoornissen in de ggz. GZ Psychologie. Geraadpleegd op 15 september 2022, van https://www.gzpsychologie.nl/insomnie-een-onderschatte-aandoening-slaapstoornissen-in-de-ggz/; 4] SHVETS production. (2021, 24 mei). Woman Lying on Bed while Using a Cellphone. Pexels. https://www.pexels.com/photo/woman-lying-on-bed-while-using-a-cellphone-8036690/; 5] Hershner, S., & Chervin, R. (2014, juni 23). Causes and consequences of sleepiness among college students. Nature and Science of Sleep, pp. 73-84. doi:https://doi.org/10.2147%2FNSS.S62907; 6] Amaral, A., Soares, M., Pinto, A., Pereira, A., Madeira, N., Bos, S., . . . Macedo, A. (2018, februari). Sleep difficulties in college students: The role of stress, affect and cognitive processes. Psychiatry Research, pp. 331-337. doi:https://doi.org/10.1016/j.psychres.2017.11.072; 7] Akerstedt, T. (2006, december). Psychosocial stress and impaired sleep. Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, pp. 493-501. doi:http://doi.org/10.5271/sjweh.1054; 8] Tavernier, R., & Willoughby, T. (2014, februari 19). Sleep problems: predictor or outcome of media use among emerging adults at university? Journal of Sleep Research, pp. 389-396. doi:https://doi.org/10.1111/jsr.12132;