Meteen naar de inhoud

Slaap

Iedereen slaapt, maar niet iedereen slaapt goed. Maar wat is slapen eigenlijk? En waarom is slaap zo belangrijk? Op deze pagina leggen we het uit en gaan we in op waarom goede slaap juist voor jou als student van essentieel belang is.

Alle mensen slapen, dus meestal denken we er niet bij na hoe wonderbaarlijk dit proces is. Toch is en blijft slaap een bijzonder en gecompliceerd proces in de hersenen waarvan nog lang niet alles bekend is. Nog steeds doen wetenschappers onderzoek naar het slaapproces in de hoop meer te weten te komen over de werking van de hersenen tijdens de slaap.

1] Lonely lady on edge of roof, Châu (2021)

2] Woman in Red Shirt, Ficavontade (2019)

Wat is slaap?

Wat is slaap nu eigenlijk? Slapen is een proces in de hersenen en wordt gekenmerkt door dagelijks wederkerende toestand zowel lichamelijke als geestelijke rust. Het lichaam hanteert een ritme van slapen en waken dat telkens zo’n 24 uur duurt, dit wordt ook wel het circadiaans ritme of biologisch ritme genoemd.3]

Tijdens je slaap komen je spieren in volledige ontspanning en komt je in een andere staat van bewustzijn. Tijdens het slapen zijn je hersenen continu bezig. Dit is te zien aan de mate van activiteit tijdens hersenscans bij slapende proefpersonen. Deze patronen van hersenactiviteit variëren per slaapfase. Zo valt er tijdens de REM-slaap een ander patroon te herkennen dan bijvoorbeeld tijdens je diepe slaap.3] Wil je meer te weten komen over de slaapcyclus en verschillende slaapstadia? Klik dan even op deze link.

Waarom is slaap belangrijk voor jou als student?

Slapen en gezondheid

Veel mensen zijn zich niet bewust van het belang van goed slapen. Slaap is vaak een van de eerste dingen die we verwaarlozen wanneer we ons bevinden in een drukke of stressvolle periode. Als je bijvoorbeeld een tentamenweek hebt kun jij je hier misschien wel in herkennen. Je hebt het dan wellicht erg druk met studeren, je bijbaantje en met je sport of hobby. Later naar bed gaan om dan door te studeren lijkt voor veel studenten effectief en efficiënt.

Toch is goed slapen belangrijker dan veel mensen denken. Weinig slaap of slechte slaap is van grote invloed op je prestaties op de volgende dag. Zo kan het van grote invloed zijn op onder andere je stemming, prikkelbaarheid, mate van concentratie en de mate van stress die je ervaart.4]

De gevolgen van te weinig of te slecht slapen op je gezondheid op de lange termijn kunnen nog groter zijn. Zo heb je een groter risico op diabetes, meer kans op borstkanker, een grotere kans op hoge bloeddruk, meer risico op overgewicht of obesitas, meer kans op depressieve klachten en een minder goed functionerend immuunsysteem.4]

Slapen en studieprestaties

Naast de gevolgen op gezondheidsgebied dienen ook de nadelige effecten van slechte slaap op studieprestaties benoemd te worden. Slaap is van groot belang op je studieprestaties omdat het cruciaal is voor leren en oefenen.5] Wanneer je slaapt maken je hersenen nieuwe verbindingen aan tussen neuronen en schonen ze tegelijkertijd neuronverbindingen die minder worden gebruikt op. Dit fenomeen wordt de synaptische homeostase theorie genoemd.6] Door deze synaptische homeostase wordt er plaatsgemaakt voor nieuwe kennis of ervaringen van de afgelopen dag doordat er als het ware ruimte wordt vrijgemaakt zodat nieuwe ervaringen kunnen worden vastgelegd in de vorm van neuronverbindingen. Mede door dit fenomeen, onderdeel van de plasticiteit van het brein, is het mogelijk om nieuwe kennis op te slaan en nieuwe dingen te leren. Mede hierom is een goede nachtrust belangrijk bij het studeren en opdoen van nieuwe kennis.

7] Person Reading on Book, Ajegbile (2019)

Meer weten over slaap en wat dat te maken heeft met je hersenen? Volg dan deze link en vraag gratis een folder aan met meer informatie.

SamenGezond is een initiatief van zorgverzekeraar Menzis. In deze aflevering, die gaat over slaap bespreekt de host Vivienne van den Assem samen met slaapexperts Koko Beers en Floris Wouterson verschillende stellingen over slapen. De podcastaflevering bevat veel interessante informatie over slapen en duurt zo’n 30 minuten.

1]Châu, K. (2021, 4 mei). Lonely lady on edge of roof. Pexels. https://www.pexels.com/photo/lonely-lady-on-edge-of-roof-7776348/; 2]Ficavontade, E. (2019, 19 december). Woman in Red Shirt. Pexels. https://www.pexels.com/photo/woman-in-red-shirt-3416980/ 3]Zimbardo, P., Jackson, R., & McCann, V. (2017). Psychogie, een inleiding. Amsterdam: Pearson Benelux; 4]Uptmor, A. (sd). Why Is Sleep Important? Opgeroepen op november 1, 2022, van www.takingcharge.csh.umn.edu: https://www.takingcharge.csh.umn.edu/why-sleep-important; 5]Jajali, R., Khazaei, H., Paveh, B., Hayrani, Z., & Menati, L. (2020, juli 17). The Effect of Sleep Quality on Students’ Academic Achievement. Advances in Medical Education and Practice, pp. 497–502. doi:https://doi.org/10.2147%2FAMEP.S261525; 6]Tononi, J., & Cirelli, C. (2014, januari 8). Sleep and the Price of Plasticity: From Synaptic and Cellular Homeostasis to Memory Consolidation and Integration. Neuron, pp. 12-34. doi:https://doi.org/10.1016%2Fj.neuron.2013.12.025; 7]Ajegbile, O. (2019, 28 mei). Person Reading on Book. Pexels. https://www.pexels.com/photo/person-reading-on-book-2380263/